اللَّهُمَّ إِنِّي عَبْدُكَ وَابْنُ عَبْدِكَ وَابْنُ أَمَتِكَ نَاصِيَتِي بِيَدِكَ مَاضٍ فِيَّ حُكْمُكَ عَدْلٌ فِيَّ قَضَاؤُكَ أَسْأَلُكَ بِكُلِّ اسْمٍ هُوَ لَكَ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ أَوْ أَنْزَلْتَهُ فِي كِتَابِكَ أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَدًا مِنْ خَلْقِكَ أَوْ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِي عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ أَنْ تَجْعَلَ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِي وَنُورَ صَدْرِي وَجِلَاءَ حُزْنِي وَذَهَابَ هَمِّي       ||     ئەی خودایە من بەندەی تۆم و کوڕی بەندەی تۆم و کوڕی کۆیلەی تۆم، ناوچاوانم بەدەستی تۆیە، فرمان و بڕیارت بەسەرمدا جێ بە جێیە، بڕیاردانت بەسەرمدا دادپەروەرانەیە. داوات لێدەکەم بەهەموو ناوەکان کە هی تۆیە، خۆتت پێی ناوناوە، یان لە کتێبەکەتدا دادبەزاندووە یان یەکێک لە دروست کراوەکانی خۆتت فێر کردووە یان لە عیلمی غەیبدا لای خۆت هێشتوەتەوە، قورئانی پیرۆز بکەرە بەهاری دڵەکەم و روناکی سینەم و نەهێشتنی خەم و پەژارەم    
زانستی تەجوید ، دەریای تەجوید

ألموجز في قواعد اللغة العربية
 zanstitajweed.com

مێژووی هونەری نووسینی قورئانی پیرۆز

تەجویدی قورئان
zanstitajweed.com

تەجویدی قورئان, دەریای تەجوید zanstitajweed.com

شورەی موسڵمان بە زیکرو دوعاکان zanstitajweed.com

وتاری مامۆستایان zanstitajweed.com


 ڕاستەوخۆ قورئانی پیرۆز بخوێنەو گوێبیستی دەنگەکان بە.

 ڕوونکردنەوەی مەتنی "تحفة الأطفال".


 قراءة منظومة تحفة الأطفال في تجويد كلمات القرآن .. سعد الغامدي


 چەند وانەیەکی دەنگی


 تفسير القرآن الكريم


muslimguide.se ... zanstitajweed.com moslim.se ... zanstitajweed.com

سیفەت و ئاوەڵی پیتە عەرەبی یەکان ( صفات الحروف العربية ) /١

پیتەکانی زمانی عەرەبی چەند تایبەتمەندی و نیشانەیان هەیە کە بەهۆیەوە پیتەکانی پێ دەناسرێتەوەو بۆ نموونە نەرمی یا توندی پیتەکە یان دەنگ نزمی و دەنگ بەرزی پیتەکان، ئەو سیفەتانەو سیفەتی دیکەیە کە زانایان باسیان کردووەو ژمارەیان حەڤدە ( ١٧ ) سیفەتە کە پیتەکان لەیەکدی جودا دەکاتەوە. سوودی زانینی ئەو سیفەتانەش ئەوەیە دەتوانین ئەو پیتانەی کە لە مەخرەجدا هاوبەشن جودایان بکەینەوە لە یەکدی، بۆ نموونە پیتی ( ط ) و ( ت ) کە لەیەك مەخرەجدا هاوبەشن بەڵام بەهۆی بوونی سیفەتی داخران ( ألإطباق ) و سیفەتی بەرزی ( ألإستعلاء ) لە پیتی ( ط )دا و نەبوونی لە پیتی ( ت )دا بەچاکی لەیەکدی جودا دەکرێنەوە، هەروەک تایبەتمەندی ئاشکرا ( ألجهر ) وا لە ( ز ) دەکات وەکو ( س ) نەبێت. هەروەها سوودی دیکەی ئەوەیە کە بەچاکی دەتوانین پیتەکان دەربڕین هەروەها ناسینی پیتە بەهێزو لاوازەکان. ئەوەش گەورەیی خودا بەدیار دێخێت لە دروستکردنی پیتەکان، هەروەها هەڵبژاردنی زمانی عەرەبی بۆ دابەزاندنی قورئان.

ئەو سیفەتانەش دەبن بە دوو بەشەوە:
(أ) ــ ئەو سیفەت و ئاوەڵانەی هاودژن ( صفات لها ضد ):
ئەو سیفەتانە پێنج کۆمەڵەن و لەهەر کۆمەڵەیەکدا دوو سیفەتی دژ بەیەک هەیە ئەگەر یەکێك لەو دوو سیفەتە لە پیتێک بەدیکرا ئیدی سیفەتی دووەمیان تێیدا بەدیناکرێت. بەڵام پێویستە هەموو پیتێك یەک لە سیفەتەکانی تێدا بەدی بکرێت:

[١] چرپە ( ألهمس ) دژەکەی ئاشکرا ( ألجهر )
[٢] توندی ( ألشدَّة ) دژەکەی خاوو نەرم ( ألرخاوة ) و لەنێوان توندی و خاوی مام ناوەندی ( ألبينيّة )
[٣] بەرزەوەبوو ( ألإستعلاء ) دژەکەی نزمەوەبوو ( ألإستفال )
[٤] لکاوەکان ( ألإطباق ) دژەکەی کراوەکان ( ألإنفتاح )



[١] چرپە ( ألهمس ) دژەکەی ئاشکرا ( ألجهر )
چرپە ( ألهمس )
لەزمانەوانیدا: دەنگی نزم و ئەسپایی
لە زاراوەدا دەنگ کزبوون و چپان لە گوێچکەدا لە ئەنجامی کرانەوەی دوو دەنگەژێ یەکان و نەهەژانیان و ڕۆیشتنی زۆربەی هەوای هەناسە و بەڕێکردنی.
ئەم پیتانەش ژمارەیان دە ( ١٠ ) پیتە ( ف، ح، ث، ه، ش، خ، ص، س، ك، ت ) لەم ڕستەیەدا کۆدەبنەوە:         فحثه شخص سكت

ئاشکرا ( ألجهر )
لەزمانەوانیدا: ئاشکراکردن و دەنگ بەرزی
لەزاراوەدا: دونگ ئاشکرایی و دیاربوونی لە گوێجکەدا لە ئەنجامی لێکدانی دوو دەنگەژێ یەکان و هەژاندنیان و گرتنەوەی بەشێکی زۆری هەوای هەناسە.
پیتەکانیشی هەموو پیتەکانی دیکەیە کە ژمارەیان نۆزدە ( ١٩ ) پیتە جگە لە ( ١٠ ) پیتەکەی چرپە.

[٢] توندی ( ألشدَّة ) دژەکەی خاوو نەرم ( ألرخاوة ) و لەنێوان توندی و خاوی مام ناوەندی ( ألبينيّة )
توندی ( ألشدَّة )
لەزمانەوانیدا: بەهێزی
لەزاراوەشدا: گیران یا ڕێنەکردنی دەنگ بەهۆی داخرانی دەریچەکەیەوە لەکاتی دەربڕینی پیتەکەدا.
ژمارەی پیتەکان ( ٨ ) هەشت پیتن و لەم ڕستەیەدا کۆدەبنەوە ( أجد قط بكت ).
تێبینی: بەشێک لەو پیتانە توند و بەهێزن لەکاتی دەربڕینیان، وەک: ق، ط، ب، ج، د، ء ( قُطْبُ جَدٍّ + هەمزە ). بەشیکی دیکەیان بەهێزن و تووندیان تێدایە لە ڕووی دەنگ، بەڵام بێ هێزیان لە ڕووی هەناسە تێدایە کە چپەیە ( همس )، وەک ( ک، ت )، ئەو دوو پیتە دەرچوونیان نەرمتر و ناسکترە لە پیتەکانی دیکە .

خاوو نەرم ( ألرخاوة )
لەزمانەوانیدا: ڕۆیشتن و بەردەوام بوونی دەنگەکە لەکاتی تێپەربوونی لە شوێنی دەرچوونی و دەربڕینی بە ئاسانی.
پیتەکانی: ژمارەیان ( ١٦ ) پیتە ( ح، خ، ذ، ز، ث، س، ش، ا، ص، ض، و، غ، ف، هـ، ي، ا ) واتە هەموو پیتەکانی دیکەی زمانی عەرەبی دەگریتەوە جگە لە پیتەکانی ( توندی ) و ( مام ناوەندی ).

مام ناوەندی ( ألبينيّة )
لەنێوان توندی ( ألشدّة ) و خاوو نەرم ( ألرّخاوة ) دا سیفەتێکی دیکە هەیە پێی دەڵێن مام ناوەند ( ألتّوسط ) ئەویش پێنج پیت لەخۆی دەگرێت ( ل، ن ع، م ر ) و لە دەستەواژەی ( لن عمر ) دا کۆبوونەتەوە، کە تیایاندا دەنگی پیتەکان نە وەکو توند دەگیرێتەوە و نە وەکو خاویش بەردەوام دەبێت، واتە بەشێک لە دەنگەکە دەڕوات و بەشەکەی دی دەگیرێتەوە چونکە دەریچەکەی بە تەواوی داناخرێت.
تێبینی کلیکم لەسەر بکە

[٣] بەرزەوەبوو ( ألإستعلاء ) دژەکەی نزمەوەبوو ( ألإستفال ) کلیکم لەسەر بکە
ألإستعلاء
لەزمانەوانیدا: بەرزبوونەوە
لە زاراوەدا: بەرزکردنەوەی کۆتایی زمان لەکاتی دربڕینی پیتەکە بۆ مەڵاشووی سەرەوە کە دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی دەنگی پیتەکان.
پیتەکانی: ژمارەیان حەوت ( ٧ ) پیتن کە لە ( خُصَّ ضَغطٍ قِظْ ) دا کۆ دەبێتەوە.

نزمەوەبوو ( ألإستفال )
لە زمانەوەنیدا: نزم بوو.
لەزاراوەدا: نزم کردنەوەی کۆتایی زمان لە کاتی دەربڕینی پیتەکە کە دەبێتە هۆی بەرزنەبوونەوەی پیتەکان بەرەو مەڵاشووی سەروو.
پیتەکانی: هەموو پیتەکانی دیکەیە جگە لە پیتەکانی بەرزبوونەوە ( ألإستعلاء ).
تێبینی کلیکم لەسەر بکە

[٤] لکاوەکان ( ألإطباق ) دژەکەی کراوەکان ( ألإنفتاح )
لکاوەکان ( ألإطباق )
لەزمانەوانیدا: لکاندن.
لە زاراوەدا: پەنگ خواردنەوەی دەنگی پیتەکان لە نێوان زمان و مەڵاشووی سەروو، بەهۆی لکاندنی زۆرینەی زمان بە مەڵاشووەوە لەکاتی دەربڕینی پیتەکان و گیربوونی دەنگەکە لەنیوان زمان و ئاسمانەی دەم کە دەبێتە هۆی دەرچوونی پیتەکان بەقەڵەوی. پیتەکانی: ( ٤ ) چوار پیتن: ( ص، ض، ط، ظ ) .
تێبینی: سیفەتی لکاندن تایبەتترە لە سیفەتی بەرزبوونەوە، واتە هەموو پیتەکانی لکاندن سیفەتی بەرزبوونەوەیان تێدایە، بەلام مەرج نییە هەموو پیتێکی بەرزەوەبوو سیفەتی لکاندنی تێدابێت.

کراوەکان ( ألإنفتاح )
لەزمانەوانیدا: کرانەوە، دوورکەوتنەوە
لەزاراوەدا: کرانەوەی نیوان زمان و مەڵاشووی سەروو، واتە زمان بەرزنابێتەوە و نالکێت بە مەڵاشوەوە، ئەوەش دەبێتە هۆی دانەخرانی دەنگ لەکاتی دەربڕینی پیتەکان.
پیتەکانی: هەموو پیتەکانی دی جگە لە پیتەکانی لکاندن ( ألإطباق ).

بۆ سەرەوە



بابەتی نوێ


Copyright 2011-2013,  Z A N S T I T A J W E E D . C O M